Socks play an incredibly important role in a man’s life

#042015

logo House of EinsteinOp verzoek van House of Einstein is Joost van Beek (co-founder Effio) in de pen geklommen voor een diepgaand artikel over de sok. Hij gaat daarin verder dan alleen een bejubelen van het esthetische aspect.
Veel leesplezier gewenst!


Effio inspiratiebeeld schoenen en groene sokken


Er is geen kledingstuk dat zoveel besproken wordt en relatief gezien zo’n indruk kan maken als een sok. Niet voor niets sprak de beroemde Oscar Wild de beroemd geworden woorden “Socks play an incredibly important role in a man’s life”. Hij bedoelde daarmee niet alleen het esthetische aspect van de sok als essentie in een herengarderobe. Maar veel meer dan dat. Een heer wordt kwetsbaar op sokken. Een kledingstuk dat het overgrote deel van de dag grotendeels verborgen is in het schoeisel komt op plotselinge momenten in het onverborgene. Alsof je in je onderbroek komt te staan. Elke man kent wel zo’n moment. Dat het toch even snel door je hoofd schiet: zijn mijn sokken heel en schoon? Als 16-jarige wordt je dat nog wel grif vergeven en het voorval als een hilariteit afgedaan. Maar als 36-jarige is het een onvergetelijke indrukwekkende gebeurtenis. Onvergetelijk omdat je toeschouwers dit nooit meer zullen vergeten en indrukwekkend omdat het beschamende moment een onuitwisbare indruk op jou maakt.

Terug naar het esthetische aspect. Een sok maakt letterlijk een outfit (af). We praten natuurlijk wel over een gekleurde sok gehuld in mooie patronen en op lengte. De kwaliteit van de stoffen is daarbij essentieel. Hoogwaardig Egyptisch katoen is het beste. Een goed geklede heer herken je aan zijn sokken. Hoogstwaarschijnlijk besteedt de drager niet alleen aandacht aan de details van zijn outfit maar aan veel meer in het leven. De goedgeklede heer is een bewuste heer. ‘Life is about details’ heet dat.. Het briljante aan mooie sokken is gelegen in de stijlopvatting; stijlvol & kunstig om formeel te dragen met een zorgvuldige vermijding van het clowneske. Wat dat betreft is het een unieke kunst om sokken te fabriceren die balanceren op die dunne maar overduidelijke lijn. Clownesk of stijlvol?

Even een vogelvlucht door de geschiedenis. Sokken zijn één van de eerste kledingstukken die de mens voor zichzelf maakte. Ter bescherming tegen kou en ondergrond. Het woord sok is ontleend aan het Latijns soccus ‘kleine, Griekse schoen’, dat zelf weer ontleend was aan het Griekse súkchos ‘lage schoen’, een leenwoord uit een mediterrane taal. De eerste modellen waren gemaakt van de huid van een dier. Rond de 8e eeuw voor Christus droegen de oude Grieken sokken van gevlochten dierenharen voor de warmte. Enkele eeuwen later waren de Romeinen al in staat met veel fijnere stoffen te weven en konden zo comfortabelere stoffen maken. Een grappig detail: de absolute modecatastrofe ‘sokken-in-sandalen’ is uitgevonden door de Romeinen. Rare jongens die Romeinen. Tot de 17e eeuw werden de kousen met de hand gebreid. Daarna deed de eerste handbreimachine zijn intrede. In de 18e eeuw kwamen de machines en ontstonden daardoor de eerste kousenfabrieken.

De sokken werden toen het pronkstuk van de drager en bepalend voor de sociale status. Zet de 18e eeuwse kledingvoorschriften tegenover die van de 20e eeuw en je vraagt je af waar de wittesokkenhaat vandaan komt. Juist in de 18 eeuw getuigden witte sokken van een hogere sociale klasse. De zijden witte herenkous onder een strakke kniebroek werd een must wilde je meetellen. Je toonde daarmee aan dat je niet hoefde te werken want je sokken waren niet vies. Aan het einde van de 18e eeuw moest de herenkous gestreept zijn. De witte zijden kous zakte af, sociaal gezien. Maar ook de gestreepte kous was geen lang leven beschoren. Broeken werden lang waardoor de kous niet meer zichtbaar was. Waarom nog al die moeite? Zwart werd het onbesproken onzichtbare.

Effio inspiratiebeeld schoenen en sokken

Effio inspiratiebeeld schoenen en sokken

Niets is voor eeuwig. En gelukkig maar! Ergens, begin 21e eeuw, werd het zwart doorbroken. Plotsklaps is er weer kleur onder de herenbroek. Kleuren gevat in strepen, blokken, ruiten, bloemen, stippen en ondefinieerbare patronen onderstrepen dragers' identiteit, eigengereidheid en optimisme. In het huidige straatbeeld zien we ze gelukkig steeds vaker: clowneske mannetjes en stijlvolle heren. Voor beiden koester ik liefde! Desondanks ga ik liever als heer door het leven. Maar ja, ik ben de 16 ook al ruim gepasseerd…

Met stijlvolle groet,
Joost van Beek
(co-founder Effio)

Bronnen: oa Historisch nieuwsblad & Bibliotheek Textielmuseum Tilburg